เมื่อถึงจุดที่"เอ็กซิมแบงก์"ต้องเติบโตขึ้นไปอีกขั้น การเพิ่มทุนจึงเป็นแผนงานของแบงก์...ที่ประทับตราไว้บนหัวกระดาษว่า"ด่วนมาก"นั่นเพราะแบงก์แห่งนี้ต้องการทุนเพื่อต่อลมหายใจอีกเฮือก เงินส่วนนี้วางไว้เพื่อขยายธุรกิจ และขับเคลื่อนผู้ประกอบการภาคส่งออกให้เข้มแข็งตามที่รัฐปรารถนา แต่ด้านฟากกระทรวงการคลังในบทพี่เลี้ยงกลับไม่แสดงท่าทีตอบรับแผนเพิ่มทุน ผลจากความไม่ชัดเจนทำให้ "เอ็กซิมแบงก์"ต้องอยู่คนที่เอาตัวรอดไปวัน ๆ ประคองกายไม่ให้ล้มด้วยเงินทุนที่เหลืออย่างจำกัดต่อการดำเนินธุรกิจ ขณะเดียวกันก็ต้องเผชิญกับปัญหาหนี้เสียที่ต้องกำจัดทิ้งแบบด่วนจี๋...เพื่อสร้างภาพลักษณ์ขององค์กรให้ดีขึ้น

แม้"เอ็กซิมแบงก์"จะเป็นสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ แต่การดำเนินธุรกิจก็ต้องตกอยู่ภายใต้กฎกติกาที่เคร่งครัดไม่ต่างจากเอกชน และวิถีการแข่งขันรุนแรงและไม่เกรงใจผู้ใดบนเวทีประลองยุทธ...การชิงไหวพริบ การคว้าและหาโอกาสแบบมือใครยาวสาวได้ก็เอาไป

ทำให้บางครั้ง เอ็กซิมแบงก์ ตกอยู่บนความเสียเปรียบ โดยเฉพาะ เมื่อลูกค้าชั้นดี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการรายใหญ่ถูกแย่งไป เรื่องนี้คงโทษใครไม่ได้ เพราะเป็นวงจรและวัฏจักรการดำเนินธุรกิจ

แหล่งข่าว ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย (เอ็กซิมแบงก์) เล่าให้ฟังถึงความเสียเปรียบที่เกิดขึ้นว่า "คิดดูน่าเสียดายแค่ไหนที่ลูกค้าชั้นดีของเราถูกแย่งไป เราสู้อุตสาห์ฟูมฟักมาเป็นอย่างดีจากผู้ประกอบการรายย่อยที่ไม่ประสีประสาด้านการส่งออกจนกลายมาเป็นผู้ประกอบการขนาดใหญ่ที่มีความชำนาญ และแกร่งกล้า เมื่อถึงเวลานั้นทีไรลูกค้ากลุ่มนี้มักถูกแบงก์พาณิชย์แย่งไปต่อหน้าต่อตาเสมอ"

เป็นความแสลงใจของ "เอ็กซิมแบงก์" ที่เดียว ในฐานะผู้ที่สร้างและปั้นผู้ประกอบการเหล่านั้นมากับมือ ด้วยหวังว่ายามใดผู้ประกอบการเล่านั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่แข็งแกร่งก็ยังไม่ลืมที่จะหวนมาใช้บริการของแบงก์ต่อไป และแน่นอนว่าการใช้บริการของลูกค้าชั้นดีกลุ่มนี้ย่อมส่งผลให้แบงก์มีผลการดำเนินงานที่ดีด้วย

แหล่งข่าว กล่าวเพิ่มเติมว่า "หลังจากที่เราแต่งตัวให้เขาดูดี เขาก็จากเราไป ส่วนหนึ่งเป็นเพราะแหล่งทุนที่เราไม่สามารถสนองเขาได้อย่างเพียงพอ"

เอ็กซิมแบงก์ ต้องปล่อยสินเชื่อตามข้อจำกัดไม่สามารถให้รายหนึ่งรายใดมากเป็นพิเศษได้ ต้องคำนึงถึงผู้ประกอบการอื่น ๆ ที่ยังลืมตาอ้าปากด้วย เพราะผู้ประกอบการกลุ่มนี้ส่วนมากมาจากแบงก์พาณิชย์ที่ปฏิเสธการให้สินเชื่อจึงต้องหันมาพึ่งใบบุญเอ็กซิมแบงก์แทน

"เอ็กซิมแบงก์"เองก็ยากจะปัดความรับผิดชอบ ในเมื่อเป็นความปรารถนาจากรัฐบาลที่ต้องการให้เข้าไปช่วยเหลือผู้ประกอบการส่งออกรายย่อย...

อภิชัย บุญธีรวร กรรมการ บอกว่า ตอนนี้ทุนของแบงก์เหลือไม่มาก การปล่อยสินเชื่อในอนาคตอาจทำได้ลำบากขึ้นหากกระทรวงการคลังไม่เหลียวแลเรื่องการเพิ่มทุนของแบงก์ ก็จะทำให้วงจรการดำเนินธุรกิจติดขัดได้ ถึงตอนนี้เรื่องเพิ่มทุนได้ส่งเข้าคลังพิจารณาแล้ว

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้มีกระแสข่าวการตีกลับแผนเพิ่มทุนของ "เอ็กซิมแบงก์" โดยกระทรวงการคลังอ้างเหตุผลว่า แบงก์สร้างกำไรได้น้อย ส่วนทางหนี้เสียที่เพิ่มพูนขึ้น ถ้าอยากให้แผนผ่านก็ควรกลับไปแก้ไขในจุดเสีย ข้อบกพร่อง พร้อมเสนอแผนการดำเนินธุรกิจของแบงก์มาด้วย...

อภิชัย บอกว่า แบงก์ต้องการเพิ่มทุนประมาณ 1 หมื่นล้านบาท โดยเสนอว่าจะทยอยเพิ่มด้วยการแบ่งเป็น 3 ปี ครั้งแรกในปี 2551 จะเพิ่มทุน 5 พันล้านบาท ปีถัดมา เพิ่มอีก 2.5 พันล้านบาท และปี 2553 อีก 2.5 พันล้านบาท แผนระดมทุนนี้ตั้งอยู่บนกรอบการดำเนินธุรกิจเป็นระยะเวลา 4 ปี ซึ่งมีทั้งเรื่องการขยายสินเชื่อและการรับประกันการส่งออก

การเพิ่มทุนเป็นเพียงหนึ่งในแผนที่ "เอ็กซิมแบงก์"เสนอต่อกระทรวงการคลัง

เอ็กซิมแบงก์มีสิ่งที่ต้องทำควบคู่การเพิ่มทุนด้วย คือการล้างหนี้เสีย (เอ็นพีแอล)จำนวน 7.9 พันล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 13.58% ซึ่ง อภิชัย บอกว่า ถ้าเป็นไปได้ก็ยากทีเดียวหมดล็อต โดยไม่ได้หวังเห็นผลทำกำไรจากการขาย หวังก็เพียงไม่ขาดทุนแต่เสมอตัว ขณะเดียวกันก็เตรียมแผนป้องกันหนี้เสียชุดใหม่ที่จะเกิดขึ้นอีก

โดยแผนการลดหนี้เสียชุดใหม่ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตนั้น เอ็กซิมแบงก์ได้แยกหน่วยงานการตลาดออกจากหน่วยงานวิเคราะห์สินเชื่อ เพื่อให้การทำงานเกิดความชัดเจนมีประสิทธิภาพ และพิจารณาสินเชื่อได้อย่างระมัดระวังมากขึ้น

ส่วนอีกรูปแบบ คือการตั้งหน่วยงานวานิชธนกิจที่ อภิชัย บอกว่า หน่วยงานนี้จัดตั้งขึ้นเพื่อดูแลลูกค้า หรือผู้ประกอบการรายใหญ่ในการอำนวยความสะดวกเรื่องต่าง ๆ หรือแม้กระทั่งการแก้ปัญหาหนี้เอ็นพีแอล เนื่องจากผู้ประกอบการรายใหญ่ที่กลายเป็นลูกหนี้นั้น บางส่วนยังพอที่จะช่วยเหลือได้บ้าง เพียงแต่เพิ่มศักยภาพเข้าไปอีกนิดก็ทำให้ธุรกิจกลับมาขับเคลื่อนได้อีกครั้ง และนี่คือหน้าที่ของหน่วยงานวานิชธนกิจที่จะทำการวิเคราะห์แก้ปัญหาให้ถูกจุด

ส่วนการแก้ปัญหาก็มีหลายวิธี ตั้งแต่การหาผู้ร่วมทุนใหม่ หรือการช่วยออกหุ้นเพิ่มทุนให้บริษัท เป็นต้น

การเพิ่มทุน แผนแก้หนี้เอ็นพีแอล ควบคู่กับการป้องหนี้ที่จะเกิดใหม่ "เอ็กซิมแบงก์" ได้เสนอ กระทรวงการคลังแล้ว ส่วนจะอนุมัติหรือผ่านการพิจารณาหรือไม่เป็นเรื่องต้องลุ้น...เพราะมีเสียงแซวว่า คลังในตอนนี้กำลังง่วนอยู่กับ"แบงก์ทหารไทย"จนไม่อาจเจียดเวลาดูแลแบงก์อื่นได้...ลำพังปัญหานี้ก็ใหญ่เกินกำลังรับไหวแล้ว